الشيخ محمد علي الگرامي القمي
65
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)
خيلى چيزهاى ديگر . معناى ديگرى هم براى اين حديث مىتوان در نظر گرفت و آن اينكه هنگام تولد حضرت و زمان شهادت پدر گراميشان ، امام حسن عسكرى عليه السلام ، زمانه به هيچ روى آمادگى پذيرش حضرت قائم عليه السلام را نداشت ، هم مردم و هم حكومت صلاحيت درك امام را نداشتند . شايد به خاطر همين بود كه بردن اسم خاص حضرت شرعا ممنوع بود ، براى اينكه اصلًا كسى از حاكمان نفهمد كه چنين شخصيتى ميان شيعيان وجود دارد و اين تقيه به حدى مؤثر بود كه مخالفين تدريجا معتقد شدند كه مهدى موعود متولد نشده است و در آخرالزمان متولد ميشوند . اما اگر دليل عدم ذكر نام ايشان از باب حرمت نهادن به آن وجود مقدس باشد ، شامل همهء مردم از همان ابتدا تا به حال مىشود . ممكن است كسى بگويد اگر چنين دليلى دارد ، پس چرا ذكر نام پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم جايز است با اينكه احترام ايشان نيز از واجبات است ؟ اين بر مىگردد به حكومت حضرت مهدى عليه السلام ، كه حكومت ايشان ، غير از حكومت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است و به لحاظ شرايط زمانى خاص است . و خاتمه و كمال همهء حكومتهاى صالحان است .